Enflasyonu belirleyen ve tetikleyen birçok faktör bulunmaktadır.
Son yıllarda enflasyonu tetikleyen ciddi olaylar oldu. Özellikle Kovid -19 ile beraber dünyada
tedarik zincirlerinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle üretimde meydana gelen daralmalar fiyat
artışlarını tetiklemiş oldu.
Diğer yandan, Rusya- Ukrayna savaşı ile beraber enerji girdi fiyatlarındaki artışlar üretim
maliyetlerini önemli ölçüde arttırdı.
Zaten, Kovid -19 dolayısıyla üretimde sıkıntılar vardı. Bir de artan enerji maliyetleri hem
üretimi pahalılaştırdı hem de enflasyon ile uzun yıllar tanışmayan ülkelerin enflasyon ile
tanışmasına neden oldu.
Dünyada bunlar olurken, Türkiye’!de hem dünyadaki bu gelişmelerden olumsuz etkilendi
hem de kurlarda meydana gelen artışların etkisiyle enflasyonun daha da artmasını beraberinde
getirdi.
Şu bir gerçek ki, Türkiye ekonomisinde kurlarda ve özellikle enerji girdilerinde meydana
gelen artış, enflasyon üzerinde etkisi yüksek oluyor. Kur geçişenliği dediğimiz husustan
dolayı kur artışı birçok ürünün veya hizmetin maliyetini arttırmaktadır.
Ayrıca, sürekli dile getirdiğimiz enerji maliyetleri de fiyat artışları için ciddi bir faktör
olmaktadır.
Diğer yandan, kur ve enerjinin enflasyon üzerindeki etkisinin büyük olmasının birkaç nedeni
var. Kur ve enerji artışından olumsuz etkilenen kesimlerin fiyat artışı olacağı beklentisiyle
ürettikleri ürünler için ya da hizmet verdikleri alanda belirledikleri fiyatlar ile fiyat
artışlarını tetikleyebiliyorlar.
Geçmiş yıllarda da, enerji maliyetlerinin ve kur artışının ekonomide neden olduğu enflasyonu
çok defa deneyimleşmiş olduk.
Açıkçası, fiyat artış döngüsü sürekli bir hal aldığında enflasyon kalıcı hale gelebiliyor.
TÜRKİYE’DE FİYAT YAPIŞKANLIĞI
Bununla berber, Türkiye’de fiyatların yapışkanlığı da ayrı bir durum olduğu da bir
gerçektir.
Yani fiyat artışları olduğunda, herkesin fiyatların daha da düşmeyeceği beklentisiyle, var olan
fiyatları baz alarak gelecek ile ilgili karar verdiği de bir gerçektir.
Bu beklenti, fiyatların her zaman daha yüksek seviyelerde belirlenmesine neden olmaktadır.
Yani beklenti enflasyonu canlı tutmaktadır.